Ang Massively Parallel Sequencing (MPS) ay binago ang forensic DNA analysis sa pamamagitan ng kakayahang suriin ng mga siyentipiko ang maraming DNA markers nang sabay-sabay at sa mas detalyadong paraan kumpara sa tradisyunal na pamamaraan. Gayunpaman, hindi pa rin malawak ang paggamit ng MPS sa mga bansa sa Timog-Silangang Asya.
Kamakailan, sinuri ng mga mananaliksik mula sa University of the Philippines Diliman – College of Science Natural Sciences Research Institute (UPD-CS NSRI) ang paggamit ng MPS sa mga forensic DNA laboratory sa rehiyon upang matukoy ang mga pangunahing hamon sa pagpapatupad nito.
Sa forensic DNA analysis, ang matagal nang ginagamit na standard ay ang Short Tandem Repeat (STR) profiling gamit ang capillary electrophoresis, na nakikilala ang bawat indibidwal sa pamamagitan ng pagsukat ng haba ng partikular na DNA markers. Kaya nga, puwedeng suriin ng MPS ang parehong markers, ngunit binabasa rin nito ang aktwal na DNA sequence sa loob ng mga ito, na nagbibigay ng mas detalyadong impormasyong genetiko.
Mga Hamon sa Paggamit ng MPS
Sinuri nina Christian Estrella, Maylowen Lumayna, Minerva Sagum, Maeviviene Sosing, Gayvelline Calacal, Dr. Maria Corazon De Ungria, at Jazelyn Salvador mula sa University of the Philippines Diliman – College of Science Natural Sciences Research Institute (UPD-CS NSRI) DNA Analysis Laboratory ang mga forensic DNA laboratory sa Brunei Darussalam, Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Thailand, at Vietnam sa pamamagitan ng isang online survey.
Ayon kay Estrella, ang pinakamalaking hadlang para sa mga laboratoryong wala pang MPS ay kakulangan sa pondo at pasilidad. “Mahirap magsimula ng ganitong teknolohiya kung walang sapat na suportang pinansyal. Hindi ito nakakagulat para sa mga bansang may mababa o katamtamang kita sa Timog-Silangang Asya,” paliwanag niya.
Para naman sa mga laboratoryong mayroon nang MPS equipment, mas marami ang kanilang kinahaharap na operational challenges, tulad ng kakulangan ng datos tungkol sa populasyon, hindi pare-parehong paraan ng pag-uulat ng resulta, at hirap sa pagsasama ng bagong teknolohiya sa umiiral na DNA databases.
Dagdag pa niya, isa pang mahalagang hamon ay kakulangan ng batas at pagtanggap sa korte. Bagama’t kinikilala na ang tradisyunal na DNA methods sa korte, may pag-aalinlangan pa rin sa MPS, lalo na dahil mahirap ipaliwanag ang ilang laboratory processes sa mga taong walang sapat na kaalaman sa agham.
Hinaharap ng MPS sa Timog-Silangang Asya
Ayon sa mga mananaliksik, may malaking potensyal ang MPS sa Timog-Silangang Asya sa kabila ng mga kasalukuyang hamon sa pagpapatupad nito. Mataas ang interes ng rehiyon sa paggamit ng teknolohiyang ito, at kung gagamitin nang stratehiko, maaari nitong pabilisin ang pagpapalawak ng DNA databases gamit ang mga markers na mas angkop sa rehiyon.
Maaaring simulan ang paggamit ng MPS sa piling forensic casework. Bagama’t epektibo ang tradisyunal na pamamaraan para sa pangkaraniwang kaso, mahalaga ang MPS sa mas komplikadong sitwasyon, tulad ng mga sample ng DNA na nasira dahil sa sunog o sakuna, o sa mga kasong may kinalaman sa malalayong ugnayang pampamilya. Kayang suriin ng MPS ang mas maliliit na DNA markers, kaya maaari pa rin itong magbigay ng kapaki-pakinabang na resulta kahit hindi na sapat ang tradisyunal na pamamaraan.
“Inirerekomenda naming magkaroon ang bawat bansa ng hindi bababa sa isang ganap na MPS laboratory bilang pambansang hub, kung saan maaaring sentralisahin ang forensic services upang mabawasan ang gastos at demand sa resources,” pagtatapos ni Estrella. “Ngunit magtatagumpay lamang ito kung may tuloy-tuloy na suporta sa pondo mula sa gobyerno at matibay na political commitment. Mahalaga ring mahikayat ang pamahalaan na ituring ang MPS bilang pangmatagalang pamumuhunan na nagpapalakas sa pambansang kapasidad sa forensics—hindi lamang para sa mga kriminal na kaso, kundi pati na rin sa disaster response, pagkilala sa tao, at proteksyon ng karapatang pantao.”
Sanggunian:
Estrella, C. S., Lumayna, M. P., Sagum, M. D., Sosing, M. V., Calacal, G. C., De Ungria, M. C., & Salvador, J. M. (2025). Challenges in using massively parallel sequencing technology for forensic DNA analysis in Southeast Asia. Forensic Science International: Synergy, 11, 100638. https://doi.org/10.1016/j.fsisyn.2025.100638
