Category Archives: Latest News

Kimiko ng UP, Katuwang sa Pagbuo ng Kauna-unahang Gawang-Pilipinong Kagamitang Pangmonitor  ng Hangin

UP Chemist Co-Develops First Filipino Air Monitor

Published: July 23, 2026
By: Eunice Jean C. Patron
Translated by: Yasmin Edañol, M.Sc.

pagsubaybay sa  kalidad ng hangin upang maunawaan ang mga epekto ng polusyon sa hangin sa kalusugan at  masubaybayan ang mga pagsisikap na mabawasan ito. 

 

Sa pagsasanib ng siyentipikong pananaliksik at inhinyeriya sa pag-aaral ng kalidad ng hangin, nakatulong  si Dr. Len Herald Lim ng Institute of Chemistry (IC) ng College of Science (CS), University of the Philippines  Diliman (UPD), sa pagbuo ng Robust Optical Aerosol Monitor (ROAM). Ang ROAM ang kauna-unahang  kagamitang pangmonitor ng kalidad ng hangin na gawa ng mga Pilipino, noong 2014. 

 

ROAM is a simple measurement idea that started in 2014 and turned into innovation - a synergy of scientific inquiry and the enabling capacity of engineering. (Photo credit: Dr. Len Herald Lim)

Ang kahusayan ng ROAM ay maihahambing sa mga makabagong kagamitang pangmonitor ng aerosol na  ginagamit sa industriya at ng Department of Environment and Natural Resources–Environmental  Management Bureau (DENR-EMB). Nakipagtulungan si Dr. Lim kay Engr. Paul Alexander Darvin ng  Department of Electrical Engineering ng UP Los Baños sa proyektong ito, na nagsimula bilang isang  simpleng ideya para sa pagsukat ng kalidad ng hangin at kalauna’y naging isang mahalagang makabagong  teknolohiya. 

 

“Sa isang banda, ang ROAM ay parang microscope para sa hangin. Kung nakagamit ka na ng microscope dati, gaya ng pagbibilang ng mga cell sa ilalim nito, halos ganoon din ang prinsipyong ginagamit dito. Ang  kaibahan lamang ay mga particle sa hangin ang ating binibilang, hindi mga cell,” paliwanag ni Dr. Lim sa  ikaanim na webinar ng Innovation Impact Stories ng UPD-CS Innovation Program. Binanggit din niya na  ang mga kagamitan at kabuuang pagkakaayos nito ay hindi nakadepende sa paghubog ng napakaliliit na  bahagi. 

 

Ang unang pangmatagalang aktuwal na paggamit ng Project ROAM ay isinagawa sa Cauayan, Isabela.  “Nanatili roon ang yunit nang humigit-kumulang anim hanggang walong buwan. Wala namang kakaibang  nangyari rito, maliban sa inilagay ito sa isang maalikabok na kapaligiran,” aniya. Ipinaliwanag pa niya na  ang monitor ng kalidad ng hangin na ginagamit ng DENR-EMB ay hindi maaaring ilagay kung saan-saan,  lalo na sa mga lugar na matindi ang polusyon, sapagkat nangangailangan ito ng pagkukumpuni o  maintenance pagkalipas ng ilang panahon. 

 

Nang maibalik ang yunit, inakala noong una na ito ay nasira na. Gayunman, matapos itong suriin, napag alamang maayos pa rin itong gumagana. 

 

“Kahanga-hanga ito dahil inaasahan kong tuluyan na itong mababarahan. Napakarumi na ng panlabas na  bahagi ng yunit, ngunit gumagana pa rin ito. Iyon ay dahil hindi ito umaasa sa isang maliit na butas o  pinhole, gumagana ito tulad ng isang microscope,” sabi ni Dr. Lim. “At dahil ito ay gumagana na parang  isang microscope, mas mataas ang hangganan nito bago maabot ang saturation kumpara sa karaniwang  mga kagamitang pangmonitor ng hangin.” 

 

Bukod sa Isabela, ang pinakamalayong lugar na pinaglagyan ng kanilang yunit ay sa South Cotabato, kung  saan nanatili itong gumagana kahit naiwan nang halos anim na buwan nang walang regular na  pagmomonitor. Mura rin ang pagkukumpuni ng ROAM, kaya nahirapan ang ilan na maniwalang isa itong  de-kalidad na kagamitan.

 

“Sa ngayon, napag-alaman naming ang pinakamainam na gumagamit ng teknolohiyang ito ay ang mga  local government unit o LGU. Sa katunayan, ganoon namin ipinuwesto at pinalawak ang Project ROAM.  May mga lumalapit na lamang sa amin, at hindi pa nga namin alam kung sino ang nagrekomenda sa  kanila,” pagtatapos ni Dr. Lim. 

 

Ang Innovation Impact Stories ay isang serye ng webinar na nagpapakita kung paano nagdudulot ang  agham, teknolohiya, at inobasyon ng tunay na pakinabang sa lipunan. Itinatampok ng programang ito ang  mga kuwento, hamon, at tagumpay sa likod ng mga inobasyong nakabatay sa pananaliksik na may  makabuluhang ambag sa iba’t ibang larangan. Layunin nitong magbigay-kaalaman at magbigay 

inspirasyon sa mga mag-aaral, mananaliksik, at guro. Panghuli, layon nitong isulong ang kolaboratibong  inobasyon na nag-uugnay sa teorya at praktika. 

 

Para sa mga katanungan ukol sa Innovation Impact Stories, mangyaring magpadala ng mensahe sa  cs.innovation_committee@science.upd.edu.ph

 

References:

Air quality monitoring for enhanced understanding of health impacts and beyond. (2026, February 20). World Health Organization (WHO). https://www.who.int/publications/i/item/B09646#:~:text=Overview,and%20Policy%20Summaries%20(SPS)

 

For interview requests and other concerns, please contact media@science.upd.edu.ph.

UP Chemist Co-Develops First Filipino Air Monitor

UP Chemist Co-Develops First Filipino Air Monitor

Published: July 23, 2026
By: Eunice Jean C. Patron

The World Health Organization (WHO) emphasized this year that air quality monitoring is crucial for understanding the health effects of air pollution and tracking efforts in reducing it.

 

Combining scientific inquiry and engineering in air quality research, Dr. Len Herald Lim of the University of the Philippines – Diliman College of Science’s Institute of Chemistry (UPD-CS IC) co-developed the Robust Optical Aerosol Monitor (ROAM)—the first Filipino-made air quality monitoring device—in 2014.

 

ROAM is a simple measurement idea that started in 2014 and turned into innovation - a synergy of scientific inquiry and the enabling capacity of engineering. (Photo credit: Dr. Len Herald Lim)

ROAM’s performance is comparable to contemporary aerosol monitoring devices used in industry and by the Department of Environment and Natural Resources – Environmental Management Bureau (DENR-EMB). Dr. Lim collaborated with Engr. Paul Alexander Darvin of UP Los Baños – Department of Electrical Engineering on this project, which started as a simple air quality measurement idea and evolved into an innovation.

 

“In a sense, ROAM is an air microscope. If you’ve experienced microscopy before, like cell counting under a microscope, this is very similar. The difference is that instead of cells, what we are counting are particles in the air,” Dr. Lim shared during the sixth Innovation Impact Stories webinar of the UPD-CS Innovation Program. He also noted that the equipment and the device setup are not dependent on machining very small parts.

 

Project ROAM’s first real long-term deployment was in Cauayan, Isabela. “The unit stayed there for about six to eight months. There wasn’t anything particularly dramatic about it, except that it was placed in a dusty environment,” he said. He further explained that the air quality monitor used by the DENR-EMB cannot just be placed anywhere, especially in very polluted environments, because after some time it would need maintenance or repair.

 

When the unit was returned, it was initially assumed to be damaged; however, upon inspection, it was found to still be functional.

 

“It was impressive because I really expected it to be completely clogged. The outside of the unit was so dirty, but it was still working. That’s because it doesn’t rely on a pinhole—it functions like a microscope,” Dr. Lim remarked. “And since it works like a microscope, its saturation limit is much higher than normal air monitoring equipment.”

 

Aside from Isabela, their farthest deployment was in South Cotabato, where the unit remained functional after being left unattended in the area for nearly six months. Repairs for ROAM were also inexpensive, which made it difficult for people to believe it was high-quality equipment.

“Right now, we’ve found that the best adopters of this technology are local government units (LGUs). That was actually how we positioned and advanced Project ROAM. People started coming to us—we didn’t even know who referred them,” Dr. Lim concluded.

 

Innovation Impact Stories is a webinar series that explores how science, technology, and innovation drive real-world impact. This initiative highlights the journeys, challenges, and successes behind research-driven innovations that have made meaningful contributions across various fields. It aims to inform and inspire students, researchers, and faculty to foster a culture of purposeful and collaborative innovation that bridges academic theory with practical application.

 

For inquiries about Innovation Impact Stories, please message cs.innovation_committee@science.upd.edu.ph

 

 

References:

Air quality monitoring for enhanced understanding of health impacts and beyond. (2026, February 20). World Health Organization (WHO). https://www.who.int/publications/i/item/B09646#:~:text=Overview,and%20Policy%20Summaries%20(SPS)

 

For interview requests and other concerns, please contact media@science.upd.edu.ph.

BELLA TAN SCHOLARSHIP 2026

BELLA TAN SCHOLARSHIP 2026

- 2 First-Year Undergraduate Student Slots

Benefits:
– a stipend of Thirty Thousand Pesos (PHP 30,000), with PHP 10,000 to be disbursed during the first month and PHP 5,000 each to be disbursed during the next four months of each semester for four (4) academic years.
 
Qualifications:
1. The applicant must be a Filipino citizen, a first-year, regular student of the University, and currently enrolled under any undergraduate degree program in the College of Science.
2. The applicant must be financially needy: that is, his/her parents’ or guardians’ combined annual gross income is not more than PHILIPPINE PESO: Five Hundred Thousand (Php 500,000) based on their combined income tax returns in the immediately preceding calendar year prior to application for this Grant.
3. The applicant should not be concurrently a recipient of any other study grant or assistance that provides cumulative benefits exceeding the equivalent of PHILIPPINE PESO: Ten Thousand (Php 10,000) in any month.
4. The applicant should not be employed in any manner and earning more than the cumulative equivalent of PHILIPPINE PESO: Ten Thousand (Php 10,000) in any month.
 
Terms of the Grant:
– The awardee shall finish all the requirements of his/her study program within the duration prescribed by the College.
– The Grant may be renewed every semester provided the awardee satisfies the above-stated application qualifications and the following:
1. The awardee must have earned a minimum cumulative general weighted average grade of “3.00” in all courses taken in the University, provided that the awardee was enrolled and passed in at least fifteen (15) credit units per semester.
2. The awardee must not have received any final grade lower than “3.00” or have an existing grade of “INC” or “Incomplete” before the awarding of the Grant or any payment of its benefits.
3. The awardee must not have any dropped/failed subjects including NSTP (National Service Training Program) and P.E. (Physical Education) subjects.
4. The awardee must have complied with and shall comply with all the rules of the College on academic performance (including the minimum academic load per semester, and the maximum residence rule).
5. The awardee must not have committed any act of misconduct with a corresponding corrective measure of more than one (1) week suspension, as certified by the Office for Student Ethics of the University, or its equivalent office.
6. The awardee must not shift to other degree programs, except when the College and the DONOR gives its prior written consent and provided that the new degree program is still within the UP Diliman College of Science.
 
Requirements:
1. Accomplished Scholarship Form
2. Latest Income Tax Return (ITR)
3. Letter of Intent addressed to College of Science Dean, Dr. Cynthia P. Saloma
 
Please submit the following requirements to staff.adspa@science.upd.edu.ph
Deadline of Applications on July 31, 2026 (Friday)
 
Scholarship Form:

UPD Bio Students In-explore ang Plant Morpho-anatomy sa Pamamagitan ng Sining

UPD Bio Students In-explore ang Plant Morpho-anatomy sa Pamamagitan ng Sining

Published: July 6, 2026
By: Eunice Jean C. Patron
Translated by: Dr. Ian Kendrich C. Fontanilla

Plant Morpho-ARTnatomy mini exhibition. (Photo credit: Eunice Jean C. Patron)

Noong Mayo 2026, ang Institute of Biology (IB) ng Unibersidad ng Pilipinas Diliman – College of Science (UPD-CS) ay nag-host ng mini exhibition na “Plant Morpho-ARTnatomy”, na nagpapakita ng mga gawa ng mga mag-aaral ng Biology 101.


Itinatampok sa mga ipinakitang likhang sining ang mga specimen at istruktura ng halaman na pinag-aralan ng mga mag-aaral, na ginawa sa iba’t ibang media—gaya ng charcoal, watercolor, lapis, acrylic, oil, at pastel—na inilatag sa iba’t ibang materyales tulad ng canvas, papel, kahoy, at mga tabla. Pinaglaanan ng bonus points ang mga mag-aaral na lumahok sa eksibisyon bilang pagsumite ng kanilang sining.


Ibinahagi ng guro sa Biology 101 na si Dr. Erika Marie Bascos na ang kanyang pagkahilig sa sining ang naging inspirasyon niya upang simulan ang eksibisyon. “Noong pandemya, hinikayat ako ng aking mga anak na magsimulang magpinta. Nakita kong nakakarelaks at nakakatulong ito laban sa pagkabalisa, at natural itong dumating sa akin dahil sa aking background sa pagtuturo ng drawing-based courses,” sabi niya.


Ipinaliwanag ni Dr. Bascos na ang mga specimen na nakikita nila sa klase—bagong nakolekta man o napreserba—ay kailangang iguhit at i-label ang mga bahagi ng mga mag-aaral. Nagsisilbing study plate ang mga ito upang maaari nilang suriin para sa mga pagsusulit. Nabanggit niya na ang mga mag-aaral ay may mataas na kasanayan sa pagguhit, na gumagawa ng detalyadong gawain gamit ang lapis at pen. Ginagawa nila ang mga plate sa klase at isinusumite ang mga ito pagkatapos ng mga sesyon. Ang mga gawaing ito ang nagbigay inspirasyon sa kanya upang ipakita ang kanilang mga likha sa isang eksibisyon.


Ilan sa mga likhang-sining na itinampok sa mini exhibition.

“Nagulat ako na napakaraming estudyante ang nagsumite, at ang bawat isa ay may kanya-kanyang istilo—ang iba ay paggantsilyo, ang iba ay gumawa ng mga 3D na likha, at ang iba ay gumamit ng clay. Ang namumukod-tangi sa akin ay kung gaano sila katiyaga. Sabi pa nga ng isang estudyante, ‘Ma’am, hindi ko kaya,’ ngunit sa huli, ang kanyang trabaho ay naging isa sa pinakamahusay,” dagdag ni Dr. Bascos. Karamihan sa kanyang mga mag-aaral ay walang karanasan sa paggawa ng sining, kaya nakita niyang kahanga-hanga na ang kanilang mga output ay mukhang sanay, kahit na ito ang kanilang unang pagkakataon. May isang buong semester ang mga mag-aaral upang mag-explore at hinikayat na pumili ng anumang nais nilang likhain.

 

Ang mga likhang sining ay mula sa mga paglalarawan ng mga aktwal na halaman tulad ng mga fern at pitcher plant hanggang sa kanilang mga microscopic structure, kabilang ang mga trichome, plant crystal, at tissue. “Maaaring gusto rin ng ilan sa kanila na maging scientific illustrator. Magiging mahusay iyon dahil mayroon na silang background sa sining, at naiintindihan nila ang morphology at anatomy bilang mga mag-aaral ng biology,” sabi niya.

 

Sinabi ni Janine Patricia Omalin, isa sa mga mag-aaral na lumahok sa eksibisyon, na nasiyahan siya sa aktibidad. “Nagdo-drawing ako mula pa noong bata ako. Ginagawa ko ito tuwing bakasyon,” dagdag niya, habang ipinapakita ang kanyang pagguhit ng Pinus echinata, ang scientific name ng shortleaf pine.

 

Isa pang estudyante, si Althea Bernice Javier, ay nagpinta ng stellate aerenchyma, isang tissue na binubuo ng mga cell na hugis bituin na may malalaking interconnected air space na nagbibigay-daan sa mabilis na sirkulasyon ng oxygen sa halaman at makikita sa mga dahon ng saging. “First time kong magpinta. Nag-drawing ako dati, pero first time kong magpinta. Masarap magkaroon ng experience,” bahagi niya.

 

Umaasa si Dr. Bascos na ituro muli ang plant morphoanatomy laboratory sa susunod na semester at magdaos ng isa pang eksibisyon ng mga likhang sining ng kanyang mga estudyante. Handa ring magbigay ang kanyang mga mag-aaral ng kanilang mga gawa sa IB upang matulungan ang mga susunod na mag-aaral sa Biology 101 na pag-aralan ang istruktura ng mga specimen ng halaman.

“Ang ginawa nila ay higit pa sa likhang sining-ito ay patunay na ang agham at sining ay maaaring mag-coexist,” sabi niya. Tinatalakay ng kursong Biology 101 ng IB ang morphology at anatomy ng vascular plants.

 

Ang eksibit ay bukas sa publiko hanggang Hulyo 24, 2026, sa IB.

 

For interview requests and other concerns, please contact media@science.upd.edu.ph.

UPD Bio Students Explore Plant Morpho-anatomy Through Art

UPD Bio Students Explore Plant Morpho-anatomy Through Art

Published: July 6, 2026
By: Eunice Jean C. Patron

Plant Morpho-ARTnatomy mini exhibition. (Photo credit: Eunice Jean C. Patron)

In May 2026, the Institute of Biology (IB) of the University of the Philippines Diliman – College of Science (UPD-CS) hosted the “Plant Morpho-ARTnatomy” mini exhibition, showcasing works by its Biology 101 students.

 

The displayed artworks featured plant specimens and structures studied by the students, rendered in various media—such as charcoal, watercolor, pencil, acrylic, oil, and pastel—on surfaces including canvas, paper, wood, and boards. Students who participated in the exhibition received bonus points upon submitting their art.

 

Biology 101 faculty-in-charge Dr. Erika Marie Bascos shared that her passion for art inspired her to initiate the exhibition. “During the pandemic, my kids encouraged me to start painting. I found it relaxing and helpful for anxiety, and it came naturally to me given my background in teaching drawing-based courses,” she said.

 

Dr. Bascos explained that the specimens they encounter in class—whether freshly collected or preserved—require students to draw and label their parts. These serve as study plates that they can review for exams. She noted that the students are highly skilled at drawing, producing detailed work using pencil and pen. They complete these plates during class and submit them after sessions. This observation inspired her to showcase their work in an exhibition.

 

Some of the artworks displayed in the mini exhibition.

“I was surprised that so many students submitted, and that they each had different styles—some were crocheting, others made 3D works, and some used clay. What stood out to me was how patient they were. One student even said, ‘Ma’am, I can’t do it,’ but in the end, his work turned out to be one of the best,” Dr. Bascos added. Most of her students had no prior experience making art, so she found it impressive that their outputs already looked skilled, even though it was their first time. The students had a whole semester to explore and were encouraged to choose whatever they wanted to create.

 

The artworks ranged from depictions of actual plants such as ferns and pitcher plants to their microscopic structures, including trichomes, plant crystals, and tissues. “Some of them may also want to become scientific illustrators. That would be great because they already have a background in art, and they understand morphology and anatomy as students of biology,” she said.

 

Janine Patricia Omalin, one of the students who participated in the exhibition, said she enjoyed the activity. “I’ve been drawing ever since I was a kid. I made it during my break,” she added, while showing her drawing of Pinus echinata, the scientific name of shortleaf pine. 

 

Another student, Althea Bernice Javier, painted stellate aerenchyma, a tissue composed of star-shaped cells with large, interconnected air spaces that allow the rapid circulation of oxygen and can be found in banana leaves. “It’s my first time painting. I used to draw before, but this is my first time to paint. It was good to have the experience,” she shared.

 

Dr. Bascos hopes to teach the plant morphoanatomy laboratory again next semester and to hold another exhibition of her students’ artworks. Her students are also willing to donate their works to IB to help future Biology 101 students analyze the structure of plant specimens.

 

“What they produced was more than just artwork—it was proof that science and art can beautifully coexist,” she said. IB’s Biology 101 course discusses the morphology and anatomy of vascular plants.

 

The exhibit is open to the public until July 24, 2026, at IB.

 

For interview requests and other concerns, please contact media@science.upd.edu.ph.

Bagong Pag-aaral: Natuklasang May Nakababahalang Mababang Genetic Diversity ang Haring Ibon

Bagong Pag-aaral: Natuklasang May Nakababahalang Mababang Genetic Diversity ang Haring Ibon

Published: June 26, 2026
By: Eunice Jean C. Patron
Translated by: Mary Ann Corrales

Ipinapakita sa larawang ito ang pambihirang mababang genetic diversity ng Haring Ibon kumpara sa iba pang mga hayop na nanganganib nang maubos (Panel A), kumpara sa iba pang mga ibong mandaragit o raptor (Panel B), at sa antas ng bawat indibidwal na agila (Panel C). (Larawan mula kina Perdon et al., 2026)

Ang Haring Ibon (Philippine eagle), na pambansang ibon ng Pilipinas, ay isa sa pinakamalalaki at pinakamakapangyarihang agila sa buong mundo. Dahil madali silang maapektuhan ng pagkasira at pagkakawatak-watak ng kanilang tirahan (habitat destruction and fragmentation), kasalukuyan itong nakatala bilang Critically Endangered sa International Union for Conservation of Nature. Dahil dito, itinuturing ito bilang isa sa mga pinakananganganib na ibon sa buong daigdig. Upang masiguro ang kaligtasan ng kanilang lahi, mahigit 30 taon nang nagsasagawa ang mga siyentipiko ng programang captive breeding sa mga protektadong pasilidad bilang bahagi ng mga gawaing pang-konserbasyon. 

 

Upang suriin ang DNA ng 35 Haring Ibon na nasa ilalim ng pangangalaga ng Philippine Eagle Foundation (PEF), nakipagtulungan ang isang pangkat ng mga eksperto sa pamumuno ni Dr. Cynthia Saloma ng University of the Philippines – Diliman College of Science’s National Institute of Molecular Biology and Biotechnology (UPD-CS NIMBB). Kasama niya sa pag-aaral sina Dhan Mikhail Perdon, Franchesca Pascual, Francis Tablizo, Carlo Lapid, John Michael Egana, Renato Jacinto Mantaring, Kris Punayan, Shiela Mae Araiza, Jo-Hannah Llames, at Ma. Celeste Abad mula sa Philippine Genome Center; Dr. Juan Carlos Gonzalez ng UP Los Baños; at Dr. Jayson Ibañez ng PEF.

 

Layunin ng pangkat na makabuo ng isang draft genome ng Haring Ibon na magsisilbing gabay sa mga gawaing pang-konserbasyon. Sa tulong ng PEF, isinailalim nila sa DNA sequencing ang mga agilang inaalagaan sa Davao City. “Ang genome ay ang kumpletong hanay ng mga gene ng isang buhay na organismo,” paliwanag ng mga siyentipiko. “Mula sa mga nakuhang DNA sequences, nagawa naming buuin ang isang kinatawang genome (representative genome) para sa species na ito.” 

 

Sa kanilang pag-aaral, iniulat ang isang bagong natuklasan: napakababa ng genetic diversity ng Haring Ibon. Ibig sabihin, mataas ang pagkakahawig ng mga agila sa isa’t isa at halos magkakapareho ang kanilang mga gene. “Ang panganib dito, kapag kulang sa pagkakaiba-iba (variation) ang kanilang katangian, mahihirapan ang mga agila na umangkop sa mga pagbabago. Halimbawa, kung may umusbong na bagong sakit o biglang magbago ang kapaligiran, pare-pareho ang magiging reaksyon at kakayahan ng marami sa kanila—at kung mahina ang kanilang depensa, posibleng maubos ang buong populasyon,” babala ng pangkat. 

 

Binigyang-diin din ng mga mananaliksik na pinatataas nito ang panganib ng inbreeding. Nangyayari ito kapag napipilitang magkapareha ang mga agilang magkakamag-anak dahil sa liit ng kanilang populasyon at dahil watak-watak na ang kanilang tirahan. Sa mga ganitong sitwasyon, mas malaki ang tsansa na maipasa sa mga supling ang mga mapaminsalang katangian o depekto sa gene. Sa paglipas ng panahon, maaari itong magbunga ng mas mababang kakayahang magpakarami (reduced fertility), mahinang immune system, at mga depekto sa pisikal na anyo na lalong nagpapahirap sa kanilang kaligtasan. “Sa madaling salita, ang mababang genetic diversity ay nagiging dahilan upang maging marupok ang Haring Ibon at mas madaling maglaho kapag may mga pagsubok na dumarating,” dagdag pa nila. 

 

Ipinapakita rin sa mga datos na bago pa man nagkaroon ng malawakang pagkasira ng mga kagubatan (deforestation), pababa na talaga ang populasyon ng mga Haring Ibon. Ang isang posibleng dahilan ay ang mga pangmatagalang pagbabago sa kalikasan—tulad ng pagkawala ng mga magkakakonektang tirahan nang tumaas ang antas ng dagat libu-libong taon na ang nakalipas, na nagdulot ng pagkakawatak-watak ng mga dating magkakadikit na kalupaan sa Mindanao. Ang pangyayaring ito ay naging sanhi ng pagkakabukod-bukod ng mga grupo ng agila at nakasira sa katatagan ng kanilang populasyon. Maaari ring ang mga unang aktibidad ng mga tao sa Pilipinas, gaya ng pangangaso o pakikipag-agawan sa mga hayop na kinakain ng agila, ay lalong nagpahirap sa kanilang sitwasyon. 

 

Nilinaw naman ng mga siyentipiko na ang mga ito ay mga hinuha (hypotheses) pa lamang at hindi pa ganap na tiyak. Gayunpaman, nakatutulong ito upang ipaliwanag kung bakit tila mas naunang dumanas ng pagbaba sa populasyon ang mga agila bago pa man ang deforestation, na madalas na itinuturing na pangunahing banta sa kanila ngayon. 

 

“Sa pamamagitan ng paggamit ng pamamaraang nakabatay sa genomics at gabay ng genetics, ang aming pag-aaral ay nagbibigay ng gabay o blueprint upang maprotektahan ang iba pang mga nanganganib na species sa buong kapuluan. Ipinapakita rin nito kung paano magagamit ang makabagong pagsusuri sa DNA at bioinformatics upang mapatibay ang pamamahala sa biodiversity,” saad ng pangkat. 

 

Ang pag-aaral na pinamagatang, “Genomic analysis reveals recent population decline and exceptionally low genome-wide heterozygosity of the critically endangered Philippine eagle, Pithecophaga jefferyi (Aves: Accipitridae),” ay inilathala sa BMC Genomics, isang open access at peer-reviewed na journal na naglalathala ng mga artikulo tungkol sa lahat ng aspeto ng genetics, genomics, at proteomics.

 

Sanggunian:

Perdon, D. M., Pascual, F., Tablizo, F., Lapid, C., Egana, J. M., Mantaring, R. J., Punayan, K., Araiza, S. M., Llames, J., Abad, M. C., Gonzalez, J. C., Ibañez, J., & Saloma, C. P. (2025). Genomic analysis reveals recent population decline and exceptionally low genome-wide heterozygosity of the critically endangered Philippine eagle, Pithecophaga jefferyi (Aves: Accipitridae). https://doi.org/10.1101/2025.10.27.684716

 

For interview requests and other concerns, please contact media@science.upd.edu.ph.

New Study Finds Alarmingly Low Genetic Diversity in Philippine Eagle

New Study Finds Alarmingly Low Genetic Diversity in Philippine Eagle

Published: June 26, 2026
By: Eunice Jean C. Patron

This figure illustrates the exceptionally low genetic diversity of the Philippine eagle across threatened species (Panel A), compared with other raptors (Panel B), and at the individual level (Panel C). (Photo credit: Perdon et al., 2026)

The Philippine eagle, the country’s national bird, is one of the largest and most powerful eagles in the world. Susceptible to habitat destruction and fragmentation, it is currently listed as Critically Endangered by the International Union for Conservation of Nature, making it one of the most threatened birds globally. To help ensure its survival, scientists have carried out a captive breeding program in protected facilities for over 30 years as part of conservation efforts.

 

Dr. Cynthia Saloma of the University of the Philippines – Diliman College of Science’s National Institute of Molecular Biology and Biotechnology (UPD-CS NIMBB) led a team composed of Dhan Mikhail Perdon, Franchesca Pascual, Francis Tablizo, Carlo Lapid, John Michael Egana, Renato Jacinto Mantaring, Kris Punayan, Shiela Mae Araiza, Jo-Hannah Llames, and Ma. Celeste Abad of the Philippine Genome Center; Dr. Juan Carlos Gonzalez of UP Los Baños; and Dr. Jayson Ibañez of the Philippine Eagle Foundation (PEF) to study the DNA of 35 Philippine eagles under the care of PEF.

 

The team aimed to create a draft genome of the Philippine eagle to help guide conservation efforts. Through collaboration with PEF, they sequenced the DNA of Philippine eagles under their care in Davao City. “A genome is a living organism’s complete set of genes,” the scientists explained. “From the extracted DNA sequences, we were able to assemble a representative genome for the species.”

 

Their study reported a novel finding that the Philippine eagle has exceptionally low genetic diversity, meaning individuals are highly similar to one another and share nearly the same set of genes. “The danger is that when there’s little variation, the species struggles to adapt to changes. For example, if a new disease appears or the environment shifts, most eagles would react the same way and have the same capacity to adapt—and if they’re vulnerable, the whole population could be wiped out,” they said.

 

The team noted that this also increases the risks associated with inbreeding, which occurs when eagles are forced to mate with closely related individuals due to small population size and fragmented habitats. In such cases, harmful traits or genetic weaknesses are more likely to appear in offspring. Over time, this can result in reduced fertility, weakened immune systems, and physical abnormalities that make survival more difficult. “In short, low genetic diversity makes the Philippine Eagle fragile and more likely to face extinction when challenges arise,” they added.

 

Their findings also suggest that the Philippine eagle population was already declining before widespread deforestation. One possible explanation is that long-term ecological changes—such as the loss of connected habitats when sea levels rose thousands of years ago, fragmenting what were once larger continuous landmasses in Mindanao—may have disrupted population stability and isolated eagle groups. It is also possible that early human activities in the Philippines, such as hunting or competition for prey, placed additional pressure on the population. 

 

The scientists clarified that these are hypotheses rather than certainties, but they help explain why the Philippine eagle decline appears to have started earlier than deforestation, which is often considered the main threat.

 

“By applying a genomics-driven, genetically informed approach, our study offers a blueprint for safeguarding other threatened species across the archipelago, and demonstrates how modern DNA analysis and bioinformatics can be leveraged to strengthen biodiversity management,” they said.

 

The study, “Genomic analysis reveals recent population decline and exceptionally low genome-wide heterozygosity of the critically endangered Philippine eagle, Pithecophaga jefferyi (Aves: Accipitridae),” is published in BMC Genomics, an open access, peer-reviewed journal that considers articles on all aspects of genetics, genomics, and proteomics.

 

References:

Perdon, D. M., Pascual, F., Tablizo, F., Lapid, C., Egana, J. M., Mantaring, R. J., Punayan, K., Araiza, S. M., Llames, J., Abad, M. C., Gonzalez, J. C., Ibañez, J., & Saloma, C. P. (2025). Genomic analysis reveals recent population decline and exceptionally low genome-wide heterozygosity of the critically endangered Philippine eagle, Pithecophaga jefferyi (Aves: Accipitridae). https://doi.org/10.1101/2025.10.27.684716

 

For interview requests and other concerns, please contact media@science.upd.edu.ph.

Bagong Aklat Pambata na Tampok ang Isang Pilipinang Siyentista, Inilunsad

Bagong Aklat Pambata na Tampok ang Isang Pilipinang Siyentista, Inilunsad

Published: June 15, 2026
By: Eunice Jean C. Patron
Translated by: Dr. Eizadora T. Yu

Inilathala ang pangatlong aklat pambata sa seryeng Sulong Agham. Tampok ng pinakabagong aklat si Dr. Gay Jane Perez, ang Direktor Heneral ng Philippine Space Agency (PhilSA) at propesor sa Institute of Environmental Science and Meteorology (IESM) sa Kolehiyo ng Agham sa UP Diliman.

 

Ang paglulunsad ng aklat na “Isang Puwang sa Kalawakan: Si Gay Jane Perez at ang Diwata-1” ay dinaluhan ni Dr. Perez, ng may-akda na si Eugene Evasco, at ng ilustrador na si Henrick Dulin. (Larawan mula kay Terence Craig Soroño)

Namahagi ng pirmadong kopya ng “Isang Puwang sa Kalawakan: Si Gay Jane Perez at ang Diwata-1” sa mga dumalo sa paglulunsad nito noong Mayo 8, 2026, na ginanap sa bulwagan ng UPD-CS Admin Building. Dinaluhan ito ng mga mga panauhing pandangal na sina  Dr. Gay Jane Perez, may-akdang si Dr. Eugene Evasco, at ilustrador na si Henrick Dulin. Tinalakay sa aklat pambata ang buhay at mga nagawa ni Dr. Perez bilang pinuno ng pangkat na nasa likod ng Diwata-1, ang kauna-unahang microsatellite ng Pilipinas at ang unang satelayt na dinisenyo at ginawa ng mga Pilipino.

 

Ang Palanca Hall of Fame awardee na si Dr. Evasco ang sumulat ng aklat. Nilarawan niya sa kwentong pambata ang salaysay ng isang makabayang siyentista na ang layunin ay hindi lamang ang sariling pag-unlad, kundi pati na rin ang paglilingkod sa bayan. Sa pamamagitan ng kwento ni Dr. Gay Perez, umaasa siyang makahikayat ito ng mga batang Pilipino na abutin ang kanilang mga pangarap at maging bahagi ng susunod na henerasyon ng mga siyentistang magdadala sa agham at pananaliksik ng Pilipinas sa mas mataas na antas. “Nais ko ng ipakita sa mga kabataan ang isang tunay halimbawa ng Pilipina na nakakamit ng malaking tagumpay,” aniya.

 

Dumalo sa paglulunsad ng aklat noong Mayo 8, 2026, sa bulwagan ng UPD-CS Admin Building, ang mga guro at estudyante ng UP, gayundin ang mga kinatawan ng media. (Larawan mula kay Terence Craig Soroño)

Ibinahagi naman ni Dr. Perez ang kanyang saloobin sa pagkakaroon ng isang aklat pambata na tampok ang kanyang buhay. “Kung may isang salitang makakapaglarawan sa karanasang ito, iyon ay nakakapagpapakumbaba. Nagulat ako na may ganitong uri ng proyekto. Nang mabasa ko ang aklat, ay yun din ang unang pagkakataong nakita ko ang sarili kong kwento. Kakaiba ang pakiramdam dahil kapag ako ay nagkwekwento ng aking buhay, piling bahagi lamang ang naibabahagi ko. Ngunit sa kwentong sinulat ni Eugene- mula sa aking kabataan sa Naga, hanggang sa NASA at sa PhilSA, ay nagbigay ito sa akin ng mas malalim na pagpapahalaga sa aking pinagdaanan. Nakita ko ang aking kwento mula sa ibang pananaw,” aniya.

 

Ibinahagi rin ni Dr. Perez na tulad ng maraming kabataan, itinuring niya noon ang sarili bilang isang ordinaryong tao. Hindi niya pinangarap maging siyentista sapagkat wala naman siyang kilalang siyentista noong siya ay bata pa. “Ang mensaheng nais kong ipaabot sa mga batang babasa ng aking kwento, ay kaya rin nilang makamit ito—at higit pa. Dumating ang mga oportunidad sa aking buhay, at naging handa akong yakapin ang mga ito at harapin ang mga hamon. Dahil doon, narating ko kung nasaan ako ngayon,” dagdag niya.

 

Binigyang-diin din ni Dr. Perez na ang maagang pagkakaroon ng mga role models ay maaaring magbukas ng mas maraming oportunidad para sa mga batang babae na pumasok sa larangan ng Agham, Teknolohiya, Inhinyeriya, at Matematika (STEM). Habang lumalaki, ang mga babaeng siyentistang nakikita niya ay kadalasan lamang sa mga pelikula, at madalas pang inilalarawan bilang mga “baliw na siyentista” na magulo ang buhok. “Noong bata pa ako, sana ay mas marami akong naging role models—napakahalaga niyon. Nagpapasalamat ako na nang dumating ang panahon ng pagpapasya tungkol sa aking karera, ay nabigyan ako ng pagkakataong makatrabaho ang mga taong maaari kong tularan, at sila ang naging inspirasyon ko upang tahakin ang agham,” paggunita niya.

 

Ayon naman kay Dr. Giovanni Tapang, dating Dekano ng UPD-CS, kaibigan at dating kasamahan  ni Dr. Perez sa National Institute of Physics (NIP), ipinakikita ng Isang Puwang sa Kalawakan kung gaano kahalaga ang agham at teknolohiya sa paghubog ng kinabukasan ng bansa. Binigyang-diin niya ang kahalagahan ng ambag ni Dr. Perez sa larangan ng agham pangkalawakan. Dagdag pa niya, ang aklat ay hindi lamang pagdiriwang ng mga tagumpay ni Dr. Perez kundi pagkilala rin na may lugar ang kababaihan sa larangan ng space science at STEM. “May kakayahan tayong angkinin ang maliit na puwang na iyon, palawakin ito, at ilantad para sa kapakinabangan ng Pilipinas,” pagtatapos ni Dr. Tapang.

 

Nabuo ang serye ng mga aklat pambatang Sulong Agham sa pamamagitan ng pagtutulungan ng Kolehiyo ng Agham at Kolehiyo ng Arte at Literatura ng UP Diliman, at ng non-profit na organisasyong Supling Sining, Inc.

 

Kabilang din sa iba pang aklat sa seryeng ito ang Ang Doktor ng Dagat, na tampok ang marine scientist na si Deo Florence Onda na isinulat ni Prof. Rosario Torres-Yu; at Ang Natatanging Ngaratngat, na tampok ang biologist na si Leonard Co na isinulat naman ni Prof. Mon Sy.

 

For interview requests and other concerns, please contact media@science.upd.edu.ph.

New Science-Themed Children’s Book Spotlights Filipina Scientist

New Science-Themed Children’s Book Spotlights Filipina Scientist

Published: June 15, 2026
By: Eunice Jean C. Patron

The Sulong Agham children’s book series on Filipino scientists has recently published its newest book featuring Dr. Gay Jane Perez, Director General of the Philippine Space Agency (PhilSA) and professor at the University of the Philippines – Diliman College of Science’s Institute of Environmental Science and Meteorology (UPD-CS IESM).

 

The “Isang Puwang sa Kalawakan” book launch was graced by Dr. Gay Jane Perez, author Dr. Eugene Evasco, and illustrator Henrick Dulin. (Photo credit: Terence Craig Soroño)

Limited signed copies of “Isang Puwang sa Kalawakan: Si Gay Jane Perez at ang Diwata-1” were distributed during its launch event held on May 8, 2026, at the lobby of the UPD-CS Administration Building. The event was graced by Dr. Gay Jane Perez, author Dr. Eugene Evasco, and illustrator Henrick Dulin. “Isang Puwang sa Kalawakan” explores Dr. Perez’s life and work as the leader of the team behind Diwata-1, the first Philippine microsatellite and the first satellite designed and built by Filipinos.

 

Dr. Evasco, a Palanca Hall of Fame awardee, described the story as being about a “makabayang siyentista,” whose goal is not only personal advancement but also the service of the nation. Through Dr. Perez’s story, he hopes to inspire Filipino children to pursue their dreams, sparking the next generation of scientists who will carry Filipino science and research beyond the country. “I wanted to show young people a real Filipino woman reaching great heights,” he said.

 

UP faculty, students, and members of the media gathered for the book launch on May 8, 2026, at the UPD-CS Administration Building lobby. (Photo credit: Terence Craig Soroño)

Meanwhile, Dr. Perez described the experience of having a children’s book featuring her life and work as humbling. “If there’s one adjective, that’s it. I was surprised that this kind of work exists. When I saw the narrative, it was also the first time I saw my own story. It felt strange because when I tell my story, I only tell parts of it—but what Eugene wrote, from my childhood in Naga to NASA to PhilSA, made me appreciate it deeply. I saw it from a different perspective,” she shared.

 

Dr. Perez mentioned that, like many children, she considered herself ordinary back then. She did not dream of becoming a scientist because she didn’t know one. “The message I want to share with young readers is that they can also achieve this—and even more. Opportunities came my way, and I was ready to embrace them and take on the challenges. That led me to where I am now,” she added.

 

Dr. Perez emphasized that early exposure to role models can open more opportunities for young girls to pursue careers in science, technology, engineering, and mathematics (STEM). Growing up, the only female scientists she saw were in movies, often depicted as “mad scientists” with messy hair. “When I was young, I wished I had more role models—it’s very important. I’m grateful that when I was making decisions about my career, I had the chance to work with people I could look up to, and that inspired me to pursue science,” she recalled.

 

“[Isang Puwang sa Kalawakan] demonstrates how science and technology play an important role in building our country’s future,” Former UPD-CS Dean and Dr. Perez’s friend Dr. Giovanni Tapang said, underscoring the importance of her work in space science. He added that “Isang Puwang sa Kalawakan” is not merely a celebration of Dr. Perez’s achievements, but also a recognition that there is space for women in the STEM field. “We have the capacity to claim that small space, expand it, and bring it out into the open for the benefit of the Philippines,” Dr. Tapang concluded.

 

The Sulong Agham children’s book series was born out of a collaboration between the UPD-CS, the non-profit organization Supling Sining, Inc. (SSI), and the UPD College of Arts and Letters Departamento ng Filipino at Panitikang Pilipino (UPD-CAL DFPP).

Other books in this book series include “Ang Doktor ng Dagat,” featuring marine scientist Dr. Deo Florence Onda and written by Dr. Rosario Torres-Yu, and “Ang Natatanging Ngaratngat,” featuring Filipino biologist Leonard Co and written by Mon Sy.

 

For interview requests and other concerns, please contact media@science.upd.edu.ph.

Ugnayan ng Paggamit ng Lupa at mga Virus sa Lamok, Natuklasan sa Pag-aaral ng UP

Ugnayan ng Paggamit ng Lupa at mga Virus sa Lamok, Natuklasan sa Pag-aaral ng UP

Published: June 9, 2026
By: Eunice Jean C. Patron
Translated by: Mary Ann Corrales

Virome sequencing performed on Aedes aegypti and Ae. albopictus used in the study in 2018 revealed sequences belonging to vertebrate-associated and insect-specific viruses (Asin et al,. 2025).

Ang mga lamok tulad ng Aedes aegypti at Aedes albopictus, na kilalang naglilipat ng mga sakit gaya ng dengue, Zika, at chikungunya, ay maaaring may taglay na higit pa sa mga virus na nakakaapekto sa tao. Nagtataglay din sila ng mga insect-specific virus (mga virus na para lang sa insekto) na hindi nakakahawa sa tao; ang ilan pa nga sa mga ito ay maaaring pumigil sa pagdami ng mga virus na nagdudulot ng sakit. Nagpapahiwatig ito na ang mga lamok ay maaaring magsilbing mahalagang kagamitan sa pagtukoy ng mga kilala at umuusbong na virus na maaaring makaapekto sa kalusugan ng publiko. 

 

Sina Irish Coleen Asin, John Michael Egana, at Dr. Ma. Anita Bautista mula sa National Institute of Molecular Biology and Biotechnology ng University of the Philippines Diliman College of Science (UPD-CS NIMBB), kasama si Dr. Richard Paul ng Institut Pasteur, Université Paris Cité, ay nangolekta ng mga lamok mula sa tatlong lugar sa Los Baños, Laguna na nagkakaiba sa topograpiya at paggamit ng lupa. Gamit ang viral metagenomics—isang pamamaraan na tumutukoy sa lahat ng virus sa isang sampol—sinuri nila ang virome (kabuuan ng mga virus) sa loob ng mga lamok. 

 

Natuklasan sa kanilang pananaliksik na ang mga lamok ay nagtataglay ng mga virus mula sa 12 magkakaibang taxon group. Karamihan sa mga ito ay mga insect-specific virus (ISV). Pareho ring taglay ng A. aegypti at A. albopictus ang malaking bahagi ng mga natukoy na virus. 

 

Nangolekta ang mga molecular biologist ng mga sampol ng lamok mula sa tatlong barangay sa Los Baños, Laguna: ang Bagong Silang, Lalakay, at Bayog. Ang Bagong Silang ang upstream (bundok) na site, na matatagpuan 305–331 metro sa itaas ng antas ng dagat (asl), at may maburol na tanawin (rolling landscape). Ang Lalakay naman ang midstream na site—na nailalarawan sa pagkakaroon ng maburol hanggang sa medyo hindi pantay na lupain. Ang Bayog, na siyang tabing-lawa na site (lakeshore site), ay may patag na lupain. 

 

“Batay sa mga land cover map, napanatili ng Bagong Silang ang forest cover nito sa nakalipas na apat na dekada hanggang sa petsa ng pag-aaral. Sa kaparehong panahon, kapwa sumailalim ang Lalakay at Bayog sa konbersiyon mula sa pagiging agrikultural patungo sa mga built-up area (mga may estruktura at pamayanan),” pagbabahagi nila. 

 

Ipinakita rito sa pag-aaral na mas maraming uri ng virus ang natagpuan sa mga lugar na nabago na ng aktibidad ng tao—tulad ng mga urbanisado o nakalbong lupa, gaya ng mga Barangay Lalakay at Bayog—kumpara sa kagubatan ng Bagong Silang. “Ang mga lamok na ito ay kadalasang matatag sa mga pagbabago sa kapaligiran (disturbance-resilient), at mas mabisang host para sa iba’t ibang uri o strain ng virus,” dagdag pa ng mga molecular biologist. Kapansin-pansin na hindi nakita ng pangkat ang mga virus ng dengue, Zika, o chikungunya sa mga sampol. Gayunpaman, natuklasan na ang mga lamok mula sa dalawang barangay ay nagtataglay ng Cell Fusing Agent Virus (CFAV). Ang CFAV ay pinaniniwalaang pumipigil sa pagdami ng mga virus ng Dengue at Zika.

 

“Ang potensyal na panganib ng mga umuusbong at posibleng hindi pa kilalang banta ng arbovirus ay nangangailangan ng mas pinalakas na mga programa sa pagsubaybay (surveillance) at advanced na pananaliksik sa mga arboviral disease—mga sakit na naililipat ng mga insekto tulad ng lamok,” ayon sa kanila. Binigyang-diin din nila na ang mga programa sa pagsubaybay sa arbovirus ay mahalaga sa kalusugan ng publiko, dahil binabantayan ang aktibidad ng mga lokal (endemic) at umuusbong na virus sa real-time upang makatulong sa pamamahala ng mga outbreak. Ang ganitong pagsubaybay ay maaaring mapahusay sa pamamagitan ng mga teknik ng next-generation sequencing, kabilang ang virome sequencing.

 

Nabanggit din ng mga molecular biologist na ang mga lamok ay maaaring magsilbing mahalagang biyolohikal na target para sa mga programa sa pagsubaybay sa mga sakit na zoonotic at arboviral. “Ang mga lamok ay kumikilos na parang mga biyolohikal na heringgilya (biological syringes) na sumisipsip ng dugo sa iba’t ibang uri ng host,” itinala ng pangkat. “Dahil dito, maaari silang magbigay ng mahahalagang kaalaman ukol sa pagkakaiba-iba ng virus sa iba’t ibang espasyo, panahon, at uri ng hayop (species).”

 

Ang kanilang pag-aaral na pinamagatang “Virome sequencing and analysis of Aedes aegypti and Aedes albopictus from ecologically different sites in the Philippines” ay nailathala sa Parasites & Vectors. Ang internasyonal na journal na ito ay nakatuon sa lahat ng aspeto ng biyolohiya ng mga parasitiko, mga sakit na parasitiko, mga intermediate host, vectors, at mga pathogen na dala ng vector. Ang kanilang gawa ay sinuportahan ng Department of Science and Technology–Philippine Council for Health Research and Development (DOST-PCHRD) at ng UPD Office of the Vice Chancellor for Research and Development. 

 

Sanggunian: 
Asin, I. C., Egana, J. M., Paul, R. E., & Bautista, M. A. (2025). Virome sequencing and analysis of Aedes aegypti and Aedes albopictus from ecologically different sites in the Philippines. Parasites & Vectors, 18(1). https://doi.org/10.1186/s13071-025-07073-7

 

For interview requests and other concerns, please contact media@science.upd.edu.ph.